Có bao giờ các em tự hỏi: Vì sao cầu vồng xuất hiện sau cơn mưa? Tại sao có vật nổi trên mặt nước nhưng có vật lại chìm? Vì sao một chiếc máy bay rất nặng vẫn có thể bay trên bầu trời? Hay chỉ từ những đồ vật quen thuộc quanh mình, chúng ta có thể thực hiện được những thí nghiệm khoa học thú vị hay không?
Nếu thường xuyên đặt ra những câu hỏi “Vì sao?”, “Điều gì sẽ xảy ra nếu...?”, “Làm thế nào để biết điều đó là đúng?”, thì các em đã bắt đầu suy nghĩ giống như một nhà khoa học rồi đấy!
Hưởng ứng Tuần lễ học tập suốt đời năm 2026 với chủ đề “Thực học, thực hành, làm chủ công nghệ số và trí tuệ nhân tạo để xây dựng xã hội học tập, đẩy mạnh học tập suốt đời”, Thư viện Trường Tiểu học Ngọc Thụy xin giới thiệu tới thầy cô giáo và các em học sinh một cuốn sách đặc biệt: Tớ tư duy như một nhà khoa học – Tất tần tật về thí nghiệm khoa học của tác giả Tom Robinson, do Nguyễn Hồng Đăng dịch.
Đây không chỉ là một cuốn sách để đọc và ghi nhớ kiến thức. Điều thú vị hơn là cuốn sách khuyến khích người đọc quan sát, đặt câu hỏi, suy nghĩ, dự đoán và tự mình khám phá. Đó cũng chính là tinh thần “học đi đôi với hành” mà Tuần lễ học tập suốt đời năm nay muốn lan tỏa tới mỗi học sinh. 356_KH Tuần lễ học tập suốt đời…
Ngay từ tên sách Tớ tư duy như một nhà khoa học, tác giả đã gửi đến bạn đọc một thông điệp rất gần gũi: khoa học không phải là điều gì quá xa xôi, cũng không chỉ có trong những phòng thí nghiệm với thật nhiều máy móc phức tạp. Khoa học hiện diện ngay trong cuộc sống hằng ngày. Một cốc nước, một quả bóng, một chiếc thìa, một tờ giấy hay những đồ vật quen thuộc xung quanh chúng ta đều có thể trở thành điểm khởi đầu của một hành trình khám phá.
Qua các hoạt động và thí nghiệm, cuốn sách đưa người đọc đến với nhiều lĩnh vực khoa học khác nhau. Những kiến thức tưởng như khó hiểu trở nên sinh động hơn khi được đặt trong các câu hỏi, tình huống và hoạt động thực hành. Thay vì chỉ tiếp nhận một kết luận có sẵn, người đọc được khuyến khích suy nghĩ: Điều gì sẽ xảy ra? Tại sao lại xảy ra như vậy? Kết quả có giống với dự đoán ban đầu hay không?
Đó chính là cách một nhà khoa học làm việc. Trước một hiện tượng, nhà khoa học quan sát. Từ điều quan sát được, họ đặt câu hỏi. Sau đó, họ đưa ra dự đoán, tiến hành thử nghiệm, theo dõi kết quả và tìm bằng chứng để kiểm tra dự đoán của mình.
Điều đáng quý là nếu kết quả không giống với dự đoán ban đầu, điều đó không có nghĩa việc khám phá đã thất bại. Ngược lại, một kết quả bất ngờ có thể khiến chúng ta đặt ra những câu hỏi mới, thử một cách làm khác và hiểu vấn đề sâu hơn. Qua đó, các em học được một bài học quan trọng: trong học tập, không nên ngại đặt câu hỏi và cũng không nên sợ khi câu trả lời đầu tiên của mình chưa chính xác.
Cuốn sách vì thế không chỉ cung cấp kiến thức khoa học mà còn góp phần rèn luyện tư duy khoa học. Đọc sách, các em được khuyến khích suy nghĩ trước khi kết luận; biết tìm nguyên nhân của một hiện tượng; biết dùng quan sát và bằng chứng để kiểm tra điều mình nghĩ. Kỹ năng ấy càng trở nên cần thiết trong cuộc sống hôm nay.
Mỗi ngày, chúng ta có thể tiếp nhận rất nhiều thông tin từ sách báo, Internet, mạng xã hội hay các công cụ trí tuệ nhân tạo. Một thông tin xuất hiện trên màn hình chưa chắc đã hoàn toàn chính xác. Một câu trả lời được đưa ra rất nhanh cũng không có nghĩa chúng ta nên tin ngay. Vì vậy, bên cạnh việc biết tìm kiếm thông tin, học sinh cần hình thành thói quen kiểm tra, đối chiếu và tìm bằng chứng từ những nguồn đáng tin cậy. Đây cũng là một trong những năng lực mà các hoạt động của Tuần lễ học tập suốt đời năm 2026 hướng tới: phát triển tư duy phản biện, giải quyết vấn đề, năng lực số và sử dụng AI có trách nhiệm.
Các em có thể bắt đầu rất đơn giản. Khi gặp một điều thú vị trong sách, đừng vội gấp sách lại sau khi biết đáp án. Hãy thử hỏi thêm: “Tại sao?”, “Nếu thay đổi một điều kiện thì kết quả có khác không?”, “Mình có thể tìm thêm thông tin ở đâu?”. Chính những câu hỏi nhỏ ấy có thể mở ra một hành trình học tập mới.
Tất nhiên, khi thực hiện các thí nghiệm, an toàn luôn phải được đặt lên hàng đầu. Các em cần đọc kỹ hướng dẫn, chuẩn bị đúng dụng cụ và chỉ thực hiện những hoạt động phù hợp với lứa tuổi. Với những thí nghiệm cần sử dụng dụng cụ hoặc vật liệu có nguy cơ gây mất an toàn, các em cần có sự hướng dẫn, hỗ trợ của thầy cô giáo hoặc người lớn.
Các em thân mến!
Một nhà khoa học không nhất thiết phải là người biết tất cả mọi câu trả lời. Điều quan trọng là có một đôi mắt biết quan sát, một cái đầu luôn tò mò, một tinh thần sẵn sàng đặt câu hỏi và sự kiên trì tìm kiếm câu trả lời bằng những bằng chứng đáng tin cậy. Vì thế, sau khi đọc Tớ tư duy như một nhà khoa học – Tất tần tật về thí nghiệm khoa học, đừng chỉ nói: “Mình đã đọc xong một cuốn sách.” Hãy thử nói: “Mình vừa tìm được một câu hỏi mới.” Bởi đọc sách không phải là điểm kết thúc của việc học. Một trang sách có thể dẫn đến một câu hỏi; một câu hỏi có thể dẫn đến một thí nghiệm; một thí nghiệm có thể dẫn đến một khám phá. Và từ một khám phá nhỏ hôm nay, biết đâu trong tương lai sẽ bắt đầu một ước mơ lớn.
Thư viện Trường Tiểu học Ngọc Thụy trân trọng mời các thầy cô giáo và các em học sinh cùng tìm đọc Tớ tư duy như một nhà khoa học – Tất tần tật về thí nghiệm khoa học, để mỗi trang sách không chỉ mang đến kiến thức mà còn đánh thức niềm say mê tìm tòi, khám phá thế giới.
Hãy đọc để biết.
Hãy hỏi để hiểu.
Hãy thực hành để khám phá.
Và hãy kiểm chứng để tư duy như một nhà khoa học!
Tiếng Việt
English
中文
Français
日本語
한국어
Español
Русский
Deutsch
ไทย
ລາວ
हिन्दी
Português