Tháng Mười về, Hà Nội dường như mang một vẻ đẹp rất riêng. Đó là sắc trời trong xanh, những hàng cây dịu nắng, những con phố thân quen và không khí rộn ràng hướng tới ngày 10 tháng 10 – Ngày Giải phóng Thủ đô. Đây cũng là dịp để mỗi chúng ta thêm yêu, thêm tự hào và muốn tìm hiểu nhiều hơn về mảnh đất Thăng Long – Hà Nội nghìn năm văn hiến.
Có rất nhiều cách để khám phá Hà Nội. Chúng ta có thể đi qua những con phố cổ, đến thăm Hồ Gươm, Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Hoàng thành Thăng Long hay dạo bước bên những di tích đã chứng kiến biết bao đổi thay của Thủ đô. Nhưng có một cách đặc biệt hơn: chỉ cần mở một cuốn sách, chúng ta có thể vượt qua khoảng cách của thời gian, trở về với Hà Nội của hàng trăm, thậm chí hàng nghìn năm trước.
Trong tháng Mười này, Thư viện Trường Tiểu học Ngọc Thụy xin mời thầy cô và các bạn học sinh cùng bước lên một “cỗ máy thời gian” đặc biệt qua cuốn sách Kể chuyện Thăng Long – Hà Nội: Kinh đô muôn đời. Đây là một cuốn sách trong bộ Kể chuyện Thăng Long – Hà Nội, được Nhà xuất bản Kim Đồng giới thiệu tới bạn đọc nhỏ tuổi. Cuốn sách mở ra một hành trình tìm hiểu vùng đất kinh đô qua những câu chuyện về lịch sử, tên gọi và những dấu mốc đáng nhớ.
Hành trình đầu tiên đưa chúng ta trở về năm 1010 – một dấu mốc đặc biệt trong lịch sử dân tộc. Khi ấy, vua Lý Công Uẩn – Lý Thái Tổ quyết định dời kinh đô từ Hoa Lư ra thành Đại La. Nhà vua nhận thấy đây là vùng đất có vị trí thuận lợi, rộng rãi và thích hợp để xây dựng kinh đô lâu dài. Kinh đô mới được đặt tên là Thăng Long.
“Thăng Long” – hai tiếng ấy đã trở nên thân thuộc với biết bao thế hệ người Việt. Tên gọi thường được hiểu với ý nghĩa “Rồng bay lên”, gợi lên khát vọng phát triển mạnh mẽ của đất nước. Từ dấu mốc năm 1010, Thăng Long trở thành trung tâm quan trọng của quốc gia và đi cùng lịch sử dân tộc qua nhiều thế kỷ.
Đọc đến đây, chúng ta có thể tự đặt cho mình một câu hỏi nhỏ: Ai là vị vua gắn với việc dời đô ra Đại La và đặt tên kinh đô là Thăng Long? Nếu câu trả lời của bạn là vua Lý Thái Tổ, bạn đã giải được thử thách đầu tiên trong chuyến du hành này.
Nhưng điều thú vị chưa dừng lại ở đó. Nếu có một cỗ máy thời gian đưa chúng ta lần lượt đi qua các thời kỳ lịch sử, có một điều khá bất ngờ sẽ xảy ra: vùng đất chúng ta đang đứng vẫn ở đó nhưng tên gọi trên tấm bản đồ có thể đã thay đổi. Thăng Long – Hà Nội đã mang nhiều tên gọi khác nhau trong lịch sử. Mỗi tên gọi không đơn thuần là một cái tên mà còn gắn với một giai đoạn, một câu chuyện và những biến chuyển của đất nước.
Đó cũng là một trong những điều khiến Kinh đô muôn đời trở nên hấp dẫn. Cuốn sách không chỉ đưa đến những mốc thời gian để người đọc ghi nhớ mà còn khơi gợi những câu hỏi: Vì sao vùng đất này được chọn làm kinh đô? Thăng Long có ý nghĩa gì? Qua các thời kỳ, kinh đô đã thay đổi ra sao? Từ khi nào tên gọi Hà Nội xuất hiện?
Một thử thách nữa dành cho những bạn yêu lịch sử: Tên gọi Hà Nội xuất hiện dưới triều đại nào? Đáp án là triều Nguyễn. Năm 1831, dưới triều vua Minh Mạng, tên Hà Nội được đặt cho vùng đất này. Chỉ từ một tên gọi, chúng ta đã có thể mở ra biết bao câu hỏi để tiếp tục tìm kiếm và khám phá. Và đó có lẽ cũng là một giá trị thú vị mà sách mang đến. Đọc sách không nhất thiết chỉ để tìm một câu trả lời. Một cuốn sách hay còn khiến chúng ta muốn đặt thêm nhiều câu hỏi mới.
Từ Thăng Long của hơn một nghìn năm trước, hãy thử đưa “cỗ máy thời gian” trở về hiện tại. Hà Nội hôm nay đã thay đổi rất nhiều. Thành phố có những con đường rộng lớn, những cây cầu bắc qua sông Hồng, những khu đô thị mới, những trường học khang trang và nhịp sống hiện đại. Nhưng giữa một Hà Nội đang từng ngày phát triển, dấu ấn của Thăng Long xưa vẫn hiện diện trong những di tích, mái đình, ngôi chùa, những con phố và trong cả những câu chuyện được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.
Hồ Gươm giữa lòng thành phố, Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Hoàng thành Thăng Long và nhiều địa danh quen thuộc không chỉ là những điểm đến. Phía sau mỗi nơi đều có những câu chuyện lịch sử và văn hóa đang chờ chúng ta khám phá.
Đối với học sinh đang học tập và lớn lên trên mảnh đất Hà Nội, tìm hiểu lịch sử Thủ đô càng trở nên ý nghĩa. Có thể hằng ngày chúng ta đi qua một con đường quen thuộc mà chưa từng tự hỏi tên con đường ấy bắt nguồn từ đâu. Có thể chúng ta từng đến một di tích nhưng chưa biết nơi đó đã chứng kiến những câu chuyện gì. Cũng có thể chúng ta đã nhiều lần nhìn thấy Hồ Gươm mà chưa bao giờ dành thời gian tìm hiểu thật kỹ những câu chuyện gắn với địa danh đặc biệt ấy.
Một cuốn sách có thể là điểm khởi đầu cho những câu hỏi đó. Kể chuyện Thăng Long – Hà Nội: Kinh đô muôn đời vì thế không chỉ giúp bạn đọc nhỏ tuổi tìm hiểu về lịch sử một vùng đất. Qua từng trang sách, các em có cơ hội hiểu hơn nơi mình đang sống, từ đó thêm trân trọng những giá trị lịch sử, văn hóa mà các thế hệ cha ông đã vun đắp và gìn giữ.
Tháng Mười này, mỗi bạn hãy thử tự trả lời một câu hỏi: Nếu một người bạn từ nơi khác đến và hỏi “Hà Nội có gì khiến bạn yêu nhất?”, bạn sẽ nói gì?
Có bạn sẽ chọn Hồ Gươm với Tháp Rùa soi bóng xuống mặt nước. Có bạn yêu những con phố rợp bóng cây. Có bạn nhớ những món ăn quen thuộc. Có bạn yêu mùa thu Hà Nội. Và cũng có bạn sẽ chọn chính ngôi trường, con đường hay góc phố gắn với tuổi thơ của mình.
Mỗi người có thể có một câu trả lời khác nhau. Nhưng để tình yêu dành cho một vùng đất trở nên sâu sắc hơn, chúng ta cần hiểu về vùng đất ấy. Hiểu Hà Nội hôm nay và biết thêm về Thăng Long ngày trước chính là một cách để nuôi dưỡng tình yêu và niềm tự hào về Thủ đô.
Chuyến “du hành thời gian” qua bài giới thiệu này rồi sẽ kết thúc, nhưng hành trình khám phá Thăng Long – Hà Nội thì vẫn còn rất dài. “Tấm vé” cho chuyến đi ấy đang nằm ngay trên những giá sách của thư viện.
Thư viện Trường Tiểu học Ngọc Thụy trân trọng giới thiệu và mời các thầy cô giáo, các bạn học sinh tìm đọc cuốn Kể chuyện Thăng Long – Hà Nội: Kinh đô muôn đời. Hãy mở từng trang sách để trở về với Thăng Long của hơn một nghìn năm trước, để hiểu thêm Hà Nội của ngày hôm nay và để khám phá những câu chuyện vẫn đang hiện diện quanh chúng ta.
Bởi đôi khi, để thực hiện một chuyến đi thật xa, chúng ta không cần một chiếc máy bay. Để trở về quá khứ, chúng ta cũng chẳng cần một cỗ máy thời gian.
Chúng ta chỉ cần mở một cuốn sách.
Một trang sách – một chuyến đi.
Một câu chuyện – thêm một điều để yêu Hà Nội!
Hẹn gặp lại các em trong buổi giới thiệu sách tháng sau!